Prawami zbywalnymi są:
- a) użytkowanie i własność;
- b) użytkowanie wieczyste i spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu; odpowiedź prawidłowa
- c) służebność gruntowa i osobista.
O co pyta to pytanie
Pytanie dotyczy podziału praw rzeczowych na zbywalne i niezbywalne, co ma kluczowe znaczenie dla określenia przedmiotu wyceny nieruchomości. Zgodnie z Kodeksem cywilnym, prawa zbywalne mogą być przenoszone na inne osoby, podczas gdy prawa niezbywalne są ściśle związane z osobą uprawnionego. W kontekście wyceny nieruchomości, rzeczoznawca majątkowy musi rozróżniać te kategorie, aby prawidłowo określić wartość poszczególnych praw.
Omówienie odpowiedzi
Odpowiedź a) nieprawidłowa
użytkowanie i własność;
Własność jest prawem zbywalnym, ale użytkowanie - zarówno osobiste, jak i wieczyste - jest prawem niezbywalnym. Użytkowanie osobiste wygasa z chwilą śmierci uprawnionego, a użytkowanie wieczyste może być przenoszone tylko w przypadkach przewidzianych ustawą. Zatem zestawienie tych dwóch praw jako zbywalnych jest błędne.
Odpowiedź b) prawidłowa
użytkowanie wieczyste i spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu;
Użytkowanie wieczyste jest prawem zbywalnym - może być przenoszone na inne osoby w drodze umowy, dziedziczenia itp. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu również jest prawem zbywalnym, gdyż może być przedmiotem obrotu. Obie te kategorie praw spełniają kryterium zbywalności, co czyni odpowiedź b poprawną.
Odpowiedź c) nieprawidłowa
służebność gruntowa i osobista.
Służebność gruntowa jest prawem zbywalnym, ponieważ przechodzi na nabywcę nieruchomości władnącej. Natomiast służebność osobista jest prawem niezbywalnym - jest ściśle związana z osobą uprawnionego i wygasa z jego śmiercią. Zatem zestawienie obu służebności jako zbywalnych jest nieprawidłowe.
Podstawa prawna
Zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, art. 246 § 1 stanowi, że użytkowanie wieczyste jest zbywalne. Art. 244 § 1 Kodeksu cywilnego wymienia ograniczone prawa rzeczowe, w tym służebności, ale służebność osobista (art. 296) jest niezbywalna, co wynika z art. 300 Kodeksu cywilnego. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, art. 17¹, który potwierdza jego zbywalność. Własność jest zbywalna (art. 140 Kodeksu cywilnego), ale użytkowanie (art. 252) jest niezbywalne.
Przepis: Kodeks cywilny, art. 140; ustawa o gospodarce nieruchomościami, art. 232; ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych, art. 172
Jak to wraca na egzaminie
Zagadnienie zbywalności praw rzeczowych często pojawia się w pytaniach dotyczących przedmiotu wyceny. Mylone bywa użytkowanie wieczyste z użytkowaniem, a także służebność gruntowa z osobistą. Warto zapamiętać, że użytkowanie wieczyste i spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu są zbywalne, podczas gdy użytkowanie i służebność osobista - nie.
Zapamiętaj
- Użytkowanie wieczyste jest zbywalne, użytkowanie - nie.
- Służebność gruntowa jest zbywalna, służebność osobista - nie.
- Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest zbywalne.
- Własność jest zbywalna, ale nie występuje w tym pytaniu jako jedyna poprawna.
Pytanie pochodzi z arkusza państwowego egzaminu na uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, publikowanego przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii wraz z kluczem odpowiedzi.
To pytanie wracało na egzaminie 3 razy: 24 marca 2022, 20 kwietnia 2023 i 15 października 2025 r.