Uniwersalne projektowanie
Definicja ustawowa
uniwersalne projektowanie, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2026 poz. 538), art. 2 pkt 20
Co to znaczy w praktyce
Uniwersalne projektowanie to koncepcja tworzenia produktów, usług i przestrzeni tak, aby były one dostępne dla jak najszerszego grona użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami, bez konieczności adaptacji lub specjalistycznego projektowania. W kontekście planowania przestrzennego oznacza to, że nowe inwestycje, budynki i przestrzenie publiczne powinny być projektowane z myślą o wszystkich użytkownikach, niezależnie od ich wieku, sprawności czy innych ograniczeń. Istotne jest, że uniwersalne projektowanie nie ogranicza się tylko do likwidacji barier architektonicznych, ale obejmuje także aspekty funkcjonalne, komunikacyjne i społeczne. Granicą pojęcia jest to, że nie chodzi o tworzenie rozwiązań dedykowanych wyłącznie osobom ze szczególnymi potrzebami, ale o takie, które są użyteczne dla wszystkich.
Na egzaminie
Na egzaminie państwowym pojęcie to może pojawić się w kontekście wymogów planowania przestrzennego dotyczących dostępności. Należy pamiętać, że uniwersalne projektowanie jest definiowane przez odesłanie do ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, a nie bezpośrednio w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Nie mylić z
- dostępność architektoniczna
- projektowanie bez barier
